BỊ RẮN CẮN ĐƯA ĐẾN BỆNH VIỆN NGAY, KHÔNG BĂNG GARO, ĐẮP LÁ, CHƯỜM LẠNH

Theo BS Lê Quang Mỹ - Khoa Ngoại Thần Kinh - Bệnh viện Nhi đồng 2 khi bị rắn cắn, tuyệt đối không băng garo, đắp đá, chườm lạnh, không bôi hóa chất, thuốc, lá cây mà nên đưa nạn nhân đến bệnh viên càng sớm càng tốt, vì nếu trễ sau 24-48 giờ việc điều trị rất kém hoặc không có hiệu quả.

Sơ cấp cứu 13 tháng 24 ngày trước
calendar_badge_plus Bảy 29/08/20 02:50 SA
timelapse 5 phút đọc

Những ngày qua, tai nạn do rắn cắn lại xuất hiện, điển hình là trường hợp nam bệnh nhân bị rắn hổ cắn từ Tây Ninh chuyển tới Bệnh viện Chợ Rẫy.

Tại khoa Cấp cứu - Bệnh viện Nhi đồng 2 hiện cũng đang tiếp nhận điều trị 2 trường hợp bị rắn hổ cắn được chuyển lên từ Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên. Trong đó có một bệnh nhi 30 tháng tuổi và một bệnh nhi 10 tuổi. Cả 2 bệnh nhi đang được thở máy, điều trị tích cực và bắt đầu có dấu hiệu cải thiện.

Mùa mưa hè chính là mùa rắn thường hay đi kiếm mồi, trú ngụ ở nhưng nơi mà con người hay lui tới. Chính vì thế, tỉ lệ người bị rắn cắn tăng cao hơn rất nhiều so với các mùa còn lại trong năm. Rắn ít khi chủ động tấn công người, đa số các trường hợp bị rắn cắn là do con người chủ động bắt hoặc không may động chạm vào rắn.

1. Phân biệt rắn độc và rắn thường

Theo BS Lê Quang Mỹ - Khoa Ngoại Thần Kinh - Bệnh viện Nhi đồng 2, hai loại rắn độc thường gặp là họ rắn bục (chàm quạp...) khi bị cắn có thể gây rối loạn đông máu và họ rắn hổ (hổ chúa, hổ đất, hổ mèo, cạp nong, cạp nia...) có thể gây liệt, suy hô hấp.

Khi bị rắn cắn phải tìm mọi cách xác định xem đây là loại rắn có độc hay không độc, cố gắng nhận biết hình dạng về loài rắn, để có thể có những cách điều trị nhanh và tốt nhất.

Thường, để phân biệt có thể dựa vào các đặc điểm chúng như như rắn hổ mang khi chuẩn bị tấn công thì cổ bạnh, phát âm thanh đặc biệt "phì, phì"; rắn cạp nong có khoanh thân mình khúc vàng, khúc đen; rắn cạp nia có khoanh thân mình khúc trắng, khúc đen”, họ rắn lục có đầu to hình tam giác như chiếc vồ, đồng tử hình dọc thẳng đứng…

Ngoài ra, nếu chẳng may bị rắn tấn công có thể xem vết cắn để phân biệt rắn rắn độc và không độc. Rắn độc thường có hai răng độc lớn (gọi là móc độc), ở vị trí răng cửa hàm trên, vết cắn của chúng có 1 hoặc 2 vết răng. Còn rắn không độc nhìn vào vết cắn thấy 2 hàm răng với những chấm nhỏ, có hình vòng cung và đặc biệt không có răng nanh. Cảm giác ở vết thương ngứa ngứa.

2. Cách sơ cứu khi bị rắn cắn

Theo BS Mỹ khi bị rắn cắn sơ cứu vết thương cực kỳ quan trọng. Lúc này người nhà cần bình tĩnh xử trí như sau:

  • Để nạn nhân nằm yên và trấn an họ, việc cử động sẽ khiến máu chảy và truyền nọc độc đến tim nhanh hơn.
  • Đồng thời, cố định chân tay nhưng không được hạn chế sự lưu thông của máu trừ khi chúng ta biết chắc loài rắn đã cắn có nọc độc tác động đến thần kinh.
  • Nới lỏng quần áo của nạn nhân và nếu cần thiết có thể cởi các đồ trang sức (nhẫn, vòng) ở vùng bị cắn.
  • Cần phải theo dõi sát tình trạng hô hấp của bệnh nhân, nếu bệnh nhân thở nhanh, yếu, hoặc xuất hiện tím môi phải hô hấp nhân tạo ngay. Vì nguyên nhân tử vong hàng đầu là suy hô hấp do liệt cơ hô hấp, nên nếu không được hô hấp nhân tạo kịp thời, có thể bệnh nhân sẽ chết trước khi đến được bệnh viện.
  • Nếu bệnh nhân bị hoại tử tại vết cắn: rửa sạch bằng nước muối sinh lý, dùng gạc sạch đậy lên, băng lại, rồi chuyển đi bệnh viện.

3. Những sai lầm cần tránh khi bị rắn cắn

BS Mỹ đặc biệt nhấn mạnh: "Khi bị rắn cắn đưa nạn nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Nếu bệnh nhân còn tỉnh táo, cần đưa đến bệnh viện lớn, nơi có sẵn huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu, vì huyết thanh kháng nọc rắn nên dùng sớm, tốt nhất trong 4 giờ đầu. Tuy nhiên nếu bệnh nhân lơ mơ, hôn mê hay yếu liệt nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Có thể mang theo con rắn đã cắn bệnh nhân đến cơ sở y tế để bác sĩ xác định thuốc kháng nọc rắn phù hợp.

Bất cứ trường hợp nào bị rắn cắn, ngay cả khi xác định là rắn lành, đều cần xử trí và theo dõi tại bệnh viện như trường hợp rắn độc cắn, ít nhất trong 12 giờ đầu. Nếu trễ sau 24-48 giờ, việc điều trị hiệu quả rất kém hoặc không hiệu quả".

Bên cạnh đó, cần lưu ý:

  • Không nên băng garo sau khi bị rắn cắn vì: Thứ nhất cột chặt có thể làm máu không đến được vị trí đã bị buộc khiến phần này dễ hoại tử. Thứ hai, khi đến bệnh viện, bác sĩ tháo băng garo ra thì chất độc sẽ cùng lúc ùa về tim khiến bệnh nhân vào cơn sốc. Bệnh nhân có thể tử vong lập tức.
  • Ngoài ra, bệnh nhân bị rắn cắn tuyệt đối không được đắp đá, chườm lạnh và tuyệt đối không bôi hóa chất, thuốc, lá cây… lên vết cắn.
  • Cách tốt nhất sau khi bị rắn cắn là rửa sạch vết thương, băng quấn kín vết thương bình thường để không tạo áp suất và gây bầm tím, hoặc băng nẹp giống như khi gãy chân tay.
  • Trong khi vận chuyển nạn nhân đi cấp cứu nên để vùng bị cắn thấp hơn vị trí của tim, nếu ở chân, tay thì có thể để thõng tay hoặc chân.

3 lượt thích | 10 lượt xem | 1 lượt đánh giá tốt